مرد نفتي

در دو پست قبلي، برخي ويژگي ها و آثار مثبت فعاليت هاي صنعتي را در منطقه پارس جنوبي مرور كردم. در اين پست به برخي آثار منفي آن مي پردازم. اما پيش از آن، تعبير جالبي از پارس جنوبي را كه عبدالمجید دوراهکی در كامنتي ذيل پست قبل گذاشته بود بخوانيد:

به اينکه پارس جنوبي خوبه و براي استان بوشهر فرصت هايي را ايجاد نموده است هيچ شکي نيست مگر چه کسي است که تو خونش گنج پيدا بشود و بگويد اين گنج بد است و بدرد نمي خورد. اما اينکه مسئولان ما ارزش اين گنج را بدونن و از فرصت هايي که ايجاد ميکند استفاده بهينه بکنند مهم است.

و من در تایید فرمایش ایشون میخوام بگم که این گنج را نه تنها مسوولان استان بلکه نخبگان، شهروندان، اندیشمندان، مطبوعات، اصناف، ..... و خلاصه فرد فرد هم استانی ها باید قدر بدانند و براش برنامه ریزی کنند.

و اما برخي آثار منفي پارس جنوبي

1-  توسعه فعاليت هاي صنعتي در پارس جنوبي باعث گسترش آلودگي هاي محيط زيست دريايي در استان بوشهر شده است. هم اكنون، خليج ناي بند كه يكي از زيستگاههاي مهم و ارزشمند جنگل مانگرو در ايران است، به شدت از سوي صنايع آلاينده تهديد مي شود. جنگل هاي مانگرو، زيستگاههاي منحصر بفردي هستند كه گروههاي ارزشمندي از بي مهره گان، دوزيستان، پرنده گان، سخت پوستان و ساير آبزيان از آن به عنوان محل دائمي يا موقتي زيست يا محلي براي تغذيه، تخم گذاري و پرورش نوزادان خود استفاده مي كنند. اين زيستگاه مهم در حال حاضر مورد بي توجهي قرار دارد.

2-  علاوه بر آلودگي دريا و جنگل مانگرو، هواي منطقه حاوي مقادير نگران كننده از گازهاي آلاينده است. بدين ترتيب، افرادي كه در آن محيط مشغول به كارند، در نتيجه تنفس گازهاي آلاينده، سلامتي خود را در معرض خطرات جدي قرار مي دهند و سلامتي خود را با درامد ناشي از كار معاوضه مي كنند. آلودگي هاي خاك، آب و هوا در منطقه عسلويه، سلامت حال و آينده زيست بوم منطقه را  تهديد مي كند.

3-  قرارگيري صنايع متعدد در حاشيه دريا تداخلاتي را بين فعاليت اين صنايع و برخي مشاغل سنتي نظير شيلات و صيادي ايجاد نموده است. در نتيجه، بخشي از ساكنين بومي منطقه عمومي پارس جنوبي به ناچار شغل سنتي خود را از دست داده اند و جذب مشاغل جديد شده اند، بي آن كه آموزش هاي متناسب با مشاغل جديد را بگذرانند.

4-  نياز صنايع مستقر در منطقه جنوبي استان به نيروي انساني در تمامي رده ها و گروه هاي شغلي موجب مهاجرت گروه هاي متعدد كاري از اقصي نقاط كشور با فرهنگ ها و سنت هاي خاص خود به اين منطقه شده است. تنوع فرهنگي حاصله در منطقه كه گاه در توافق و گاه در تضاد با بستر فرهنگي پيشين منطقه عسلويه است، چنانچه به طور صحيح مديريت نشود، مي تواند خطرساز باشد.

بخش های بعدی مطلب پارس جنوبی و استان بوشهر به زودی میاد رو وبلاگ

در پست قبلي، برخي ويژگي ها و آثار مثبت فعاليت هاي صنعتي را در منطقه پارس جنوبي مرور كردم. در اين پست نيز به برخي آثار مثبت ديگر آن مي پردازم. بررسي و مرور آثار منفي آن و انتقاد از نقش آفريني ضعيف مديريت استان هم در دست است كه ان شاا... در پست هاي بعدي بدان مي پردازم. اميدوارم كه حوصله كرده پستهاي بعدي را دنبال كنيد.

1-  پارس جنوبي باعث گسترش آموزش عالي در استان بوشهر شده است. هم اكنون، دانشگاه خلیج فارس در زمره 5 دانشگاهي است كه دانشكده نفت و گاز و پتروشيمي در آنها با حمايت مالي وزارت نفت احداث شده است. براي پي بردن به اهميت اين موضوع، دانستن نام ساير دانشگاههايي كه مشمول اين حمايت شده اند، مفيد است. دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه شیراز به علاوه دانشگاه خليج فارس بوشهر، دانشگاه هايي هستند كه وزارت نفت در دراز مدت روي آنها به عنوان قطب هاي علمي نفت و گاز حساب باز كرده است.  اين امتياز، خيلي باارزش و با اهميت است. 

2-  پارس جنوبي باعث رشد سرمايه گذاري خارجي و داخلي در استان بوشهر شده است. به موازات رشد فعاليت هاي نفت و گاز در استان، فرصت هاي سرمايه گذاري خارجي در بخش هاي خدمات، توليد، گردشگري و نظاير آن فعال شده است.

3-  پارس جنوبي موجب رشد كمي و كيفي بدنه پيمانكاري استان شده است. برخي فعاليت هاي پيمانكاري كه تا پيش از اين در استان وجود نداشت يا كم فروغ مي نمود، امروزه به شكلي پويا در استان فعال است. اين امر باعث رشد اشتغالزايي، جرات بيشتر براي ورود به كارهاي بزرگتر، بهبود سطح كيفي و فني پيمانكاران بومي و ... شده است. 

4-  پارس جنوبي به طور غير مستقيم باعث بالا رفتن سطح مطالبات و توقعات مردم استان شده است. برخي مطالبات دهه گذشته كه به عنوان سقف خواسته ها محسوب مي شد، امروز حتي كف مطالبات نيز به شمار نمي آيد. اين مهم در سايه گسترش آگاهي ها، سطح آموزش و سواد و فعاليت مطبوعات به دست آمده است. اين براي جامعه اي كه در مسير توسعه قرار است، اهميت زيادي دارد. 

از همه دوستانی که با وبلاگ مرد نفتی همراهی می کنند سپاسگزارم. با ارائه نظرات خود در میزگرد مجازی مرداد شرکت کنید.

پرسش مرداد ۸۶: آیا افزایش جهانی بهای نفت به نفع کشور ایران است؟

در فرهنگ ما ایرانی ها رسم است که افراد را با مدرک های تحصیلی خود خطاب می کنند: آقای دکتر، آقای مهندس، حضرت آیت ا... و این را به حساب محبت، ادب و نزاکت میگذارند. تا این جای کار هیچ ایرادی وارد نیست چون که به هرحال هر ملتی فرهنگ خاص خود را دارد. اما اشکال کار وقتی مشخص می شود که این القاب به افرادی خطاب شود که فاقد آن باشند. مثلا در بین دانشجویان پزشکی شایع است که همکلاسی ها از سال اول تحصیل همدیگر را دکتر خطاب کنند. این بی فرهنگی آثار و تبعات بدی دارد. بدترین آن، ترویج  تملق گویی در جامعه است.  

در مورد خود من، چند جایی به افراد یا نهادهایی که با لقب دکتر با من تماس می گرفتند تذکر دادم ولی بی فایده بود. مثل این که جامعه ما با این بی فرهنگی کنار آمده است. تنها کاری که می توانستم انجام بدهم، بی خیالی نسبت به این واژه بود. برای من فرقی نمی کرد (و حالا هم فرقی نمی کند) که مرا دکتر آذین، مهندس آذین، آقای آذین و یا رضا (یا به اسم مستعار، علی) خطاب کنند. چون از دید من، آنچه به آدم ها شخصیت می دهد، مجموعه افکار، اندیشه ها  و عملکرد های آنهاست و نه مدرک تحصیلی آنها. تا به امروز هم زیر هیچ نامه یا بیانیه یا پرونده ای را با پیشوند دکتر امضا نکرده ام. ضمنا، من با افرادی که خیلی نزدیکم و باهاشون خیلی راحتم، با اسم کوچک ارتباط برقرار می کنم. مثلا مهندس هاشمی فرد را سید لطیف، مهندس آورا را عبدالله، مهندس جامعی را سعید، دکتر مصلح را مجید، دکتر حسن زاده را حسن، دکتر وراویی را جلیل صدا می زنم و به همکاری و دوستی با ایشان و دوستان بسیار دیگر افتخار می کنم. البته هر جا ضرورت ایجاب کند، آوردن القاب را مفید می دانم.

اما دیروز عصر ۳۱/۴/۸۶ جلسه دفاع از رساله دکتری من در سالن سبز دانشکده مهندسی شیمی و نفت دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد. اساتید راهنمای من، دکتر خراط از دانشگاه صنعت نفت، دکتر قطبی از دانشگاه صنعتی شریف و دکتر وثوقی از دانشگاه کانزاس بودند. اساتید ممتحن، دکتر هجری از شرکت توسعه پترو ایران، دکتر کمالی از پژوهشگاه صنعت نفت و دکتر گودرزنیا و دکتر تقی خانی از دانشگاه صنعتی شریف حاضر بودند. جلسه دو ساعت و نیم طول کشید و به لطف حق، رساله با نمره عالی قبول شد. حالا از این به بعد، اگر کسی خواست با لقب دکتر صدا بزند، بهش تذکر نمیدم! اما حقیقتا به این لقب نیازی ندارم و ترجیح میدم همونی باشم که تا به امروز بودم.

لینک این خبر در سایت رسمی دانشگاه صنعت نفت رااینجا ببینید