تبليغاتX
مرد نفتي

مرد نفتي

بوشهر، دریا، نفت و گاز

سلام به همه دوستان و اندیشمندان.

غروب پنج شنبه 27/2/86 از طريق آقاق دکتر مصلح خبردار شدم که وبلاگ مرد نفتي به عنوان يکي از وبلاگ هاي برگزيده در جشنواره وبلاگ نويسان شده است. امروز صبح هم وقتي ايميل ها را چک مي کردم، ديدم که آقاي نصيري برايم ايميل گذاشته و موضوع را به من اطلاع داده است. البته با توجه به دير خبر دار شدن، توفيق حضور در جمع دوستان وبلاگ نويس را نداشتم. از همه دوستاني که پيام تبريک فرستاده اند سپاسگزارم. واقعيت اين بوده و هست که مادامي که بتوانم از طريق اين وبلاگ با دوستان دور و نزديک ارتباط برقرار کنم و دوستان جديدي به مجموعه ارزشمند دوستان و همفکران بيفزايم، سهم خود را گرفته ام. تا همين جاي کار هم اين دريچه توانسته در رسيدن به اين هدف، موثر باشد. هدف بعدي، تلاش براي بالا بردن سهم زبان فارسي در توليد دانش جهاني است که افقي دوردست به نظر مي رسد، ولي شک ندارم که همين وبلاگ هاي به ظاهر کوچک مي توانند وظيفه خود را به خوبي انجام دهند.

 يک مثال شاهد هم براي ايده ام دارم. در جرايد آمده بود که کتابخانه ملي بريتانيا از مردم عادي خواسته تا وقايع عادي روزمره زندگي خود را به نشاني کتابخانه ايميل نمايند تا به عنوان بانک اطلاعات تاريخ معاصر اين کتابخانه تجزيه تحليل و نگهداري شود. با اين که تاريخ يک علم تخصصي است، ولي کتابخانه بريتانيا با درک اين واقعيت که عناصر سازنده اين علم از دل اجتماع بر مي آيد دست به اين اقدام جالب زده است. ميزان استقبال مردم نيز از اين طرح قابل توجه بوده است.  

 معتقدم که بايد توسعه را درونزا نمود. از درون استان، جايگاه واقعي استان را در کشور به دست آورد و از درون ايران، به جايگاه واقعي ايران در جهان رسيد. 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و نهم اردیبهشت 1386ساعت 17:1  توسط رضا آذين  | 

يک مخزن نفتي مانند بدن انسان است. مملو از پيچيدگي، عدم قطعيت در شرايط و وضعيت و سرشار از نادانسته ها. در يک کتاب مهندسي مخزن، اين دانش را به باستان شناسي تشبيه کرده بود. باستان شناس بايد بتواند با استفاده از کمترين يافته ها و مشاهدات از يک بناي کشف شده، آن را به تصوير بکشد و داستان زندگي آن دوران را به دست آورد. مهندسي مخزن هم بدين گونه است. حداکثر اطلاعات موجود در خصوص يک ميدان نفتي يا گازي از يک يا چند چاه با قطر هاي کوچک به دست مي آيد که ابعاد آنها نسبت به ابعاد مخزن واقعا ناچيز است. به همين دليل، يافته هاي اوليه و استنتاج هاي مبتني بر آن همواره توام با خطا است. حتما بارها شنيديد که قرار است نفت کشور تا 10-20 سال ديگر تمام شود. 10-20 سال ميگذرد و باز هم مي شنويم که نفت کشور 10-20 سال ديگر به پايان مي رسد! يکي از علت هاي اصلي اشتباه در براورد عمر مفيد مخزن نفتي، همين عدم قطعيت در داده هاي به دست آمده از چاههاي اکتشافي است. به همين دليل، همزمان با توسعه ميدان و آغاز بهره برداري، از داده هاي توليد نيز در به روز رساني اطلاعات مربوط به ذخاير استفاده مي شود.

گفتم که يک مخزن نفتي مانند بدن انسان است. برخي از مجهولات و عدم قطعيت هاي مخزن ممکن است تا پايان عمر توليد آن، ناشناخته باقي بمانند. ما انسانها نيز از پيچيدگي هاي ذاتي برخورداريم که به آساني قابل کشف نيست.

در طول دوران بهره برداري، لازم است که مخزن به طور مرتب و دوره اي "چک آپ" شود، درست مثل انسان. اين کار با آزمون هاي فشار و توليد صورت مي گيرد. همچنين، چاه نگاري با استفاده از دستگاههاي الکتريکي، راديو اکتيو، صوتي، الکترونيکي و ... نيز از روشهاي "چک آپ" چاه است. مجموعه اين داده ها، به مهندسين کمک مي کند تا وضعيت کنوني مخزن و چاه را براورد و ارزيابي نمايند. بدين طريق، هرگونه اختلال در شرايط فيزيکي و مشکلات چاه تشخيص داده مي شود و به روشهاي مهندسي برطرف مي شود. با گذشت زمان، اين اطلاعات بيشتر مي شود و تفسير بهتري از عملکرد چاه و مخزن به دست مي دهد.

يک چاه واقع در مخزن نفت يا گاز نيز مثل ما انسانها گاهي "قاطي مي کند"! مثلا قرار است نفت توليد کند، اما به جايش گاز توليد مي کند! گاهي هم به عوض نفت يا گاز، آب توليد مي کند!! گاهي اوقات که مشکلات چاه غير قابل حل باشد، آن را "مي کشند"! بدين معني که با بستن چاه، آن را از مدار توليد خارج مي کنند. شرايطي که منجر به کشتن چاه مي گردد بستگي به عوامل بسياري دارد.

+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و سوم اردیبهشت 1386ساعت 17:30  توسط رضا آذين  | 

سلام

اول از همه شما که در میزگرد مجازی فروردین شرکت کردید و به پرسش آن ماه پاسخ دادید و اظهار نظر کردید، سپاسگزارم.

با توجه به پست مطلب قبل در خصوص توسعه پایدار، پرسش اردیبهشت رو به صورت زیر مطرح می کنم:

به نظر شما، فعالیت های صنعت نفت، گاز و پتروشیمی

ایران تا چه حد با توسعه پایدار سازگاری دارد؟

+ نوشته شده در  شنبه پانزدهم اردیبهشت 1386ساعت 8:36  توسط رضا آذين  | 

آقای دکتر مصلح زحمت کشیده تعریف توسعه پایدار را به صورت زیر برایم ارسال نمودند:

مهمترین تعریفی که از توسعه پایدار در اجلاس ریو از آن ارائه شده به این قرار است:

توسعه ای که نیازهای کنونی بشر را بدون مخاطره افکندن نیاز نسل های آینده، براورده ساخته و در آن به محیط زیست و نسل های فردا نیز توجه شود. اصول توسعه پایدار به طور خلاصه شامل موارد زیر است:

۱- توجه به استفاده از منابع تجدید پذیر مثل انرژی خورشید و باد

۲- استفاده کمتر از انرژی های تجدید ناپذیر و آلوده کننده مثل سوخت های فسیلی

۳- توجه به نسل های آینده

۴- توجه به محیط زیست و کاهش آلودگی آن و نیز توجه به چرخه های زیست محیطی

 

+ نوشته شده در  سه شنبه یازدهم اردیبهشت 1386ساعت 12:29  توسط رضا آذين  | 

وقتي به ريزش نفت به محيط زيست فكر مي كنيم، غالبا به نفتكش هايي مي انديشيم كه محموله خود را  در اقيانوسها يا درياها تخليه مي كنند. اما نفت ريخته شده به روي زمين نيز معمولا به درياچه ها، رودخانه ها وتالاب ها مي رسد و مي تواند باعث تخريب محيط آبي شود. از اقيانوسها و ساير محيط هاي آب شور به محيط زيست دريايي نام برده مي شود. درياچه ها، رودخانه ها و ساير محيط هاي آبي درون خشكي به عنوان محيط زيست آب شيرين شناخته مي شوند. واژه «aquatic- آبي» براي هر دو محيط زيست دريايي و آب شيرين اطلاق مي شود.

زماني كه نفت به درون يك محيط آبي ريخته مي شود، مي تواند موجودات زنده روي آب يا اطراف سطح آن و موجودات زنده زير آب را با خطر مواجه سازد. همچنين، نفت ريخته شده قادر است بخشهايي از زنجيره غذايي نظير منابع غذايي انسان را تخريب كند.

شدت اثر نفت ريخته شده بستگي به تعدادي عوامل دارد كه مشخصات خود نفت يكي از آنهاست. شرايط طبيعي نظير دماي آب و هوا ميز بر رفتار نفت در يك محيط آبي تاثير مي گذارد. به علاوه گونه هاي متنوع ساكن داراي حساسيت متفاوت نسبت به ريزش نفت هستند.

خوشبختانه، برخي مواد سمي موجود در نفت ريخته شده به آب به سرعت تبخير مي شوند. از اين رو، با گذشت زمان خطر تماس گياه، جانور و انسان با سمي ترين مواد كاهش مي يابد و اغلب محدود به منطقه اوليه نفت ريخته مي شود. برخي از موجودات به محض تماس با نفت دچار جراحات شديد يا مرگ مي شوند. با اين وجود، اثرات غير كشنده سمي مي تواند ظريف تر و ديرپاتر باشد. به عنوان مثال، حيات آبي روي صخره هاي آبگير و خطوط ساحل در خطر پوشاندن و مرگ توسط نفتي است كه توسط آب به كنار ساحل انتقال مي يابد. همچنين، اين حيات به تدريج در اثر تماس با نفت به دام افتاده در آب هاي كم عمق و ماسه هاي ساحل مسموم مي شود.

+ نوشته شده در  یکشنبه نهم اردیبهشت 1386ساعت 8:21  توسط رضا آذين  | 

حتما شنیدید که صنعت نفت رو به بخش بالا دستی و پایین دستی تفکیک میکنند. فعالیت های مربوط به لرزه نگاری، اکتشاف، حفاری، استخراج، مطالعات مخازن، و تولید نفت و گاز خام به عنوان بخش بالا دستی قلمداد میشوند. عملیات انتقال و پالایش نفت و گاز به علاوه فعالیت های پتروشیمی هم به عنوان بخش پایین دست صنعت نفت شناخته می شوند. این دسته بندی های کلاسیک مربوط به گذشته است. امروزه این تعاریف کمی در هم ادغام شده اند. به عنوان مثال، وقتی قرار است نفت سنگین از یک میدان تولید شود، به دلیل لزجت بسیار بالا (گاهی در حد قیر)، لازم است یک مرحله پالایش در همان سرچاه روی آن اعمال شود. این فرایند که ارتقای کیفیت (Upgrading) نام دارد، شباهت هایی با فرایندهای متداول پالایش نفت دارد، ولی به طور عمومی یک فرایند بالا دستی محسوب می شود. بنابراین، ما در میان فعالیت های بالا دستی و پایین دستی یک حد واسط داریم که فعالیت ها تا حدودی غیر قابل تفکیک از یکدیگرند.

امروزه فعالیت های صنعت نفت شاخه های بسیار تخصصی دارند و میزان دانش و مجهولات در هر شاخه به حدی زیاد است که وارد شدن و صاحبنظر شدن در هریک به آنها می تواند تا آخر عمر، یک مهندس را به خود مشغول سازد. اما این به معنای کار مجزای هر یک از متخصصین نیست. در واقع، مهندسین شاخه های مختلف در صنعت نفت باید تا حدودی از کارهای یکدیگر سر در بیاورند تا بتوانند در تعامل با یکدیگر، مشکلات خود را حل کنند، داده های مورد نیاز را به دست آورند، مجهولات را محاسبه کنند و خروجی به بخشهای دیگر بدهند. یک مهندس که در بخش پایین دستی (مثل پالایشگاه) کار می کند، باید وضعیت عملکرد فعلی و چشم انداز بخش بالا دستی (مثل چاهها) را بداند تا بتواند برنامه ریزی مناسب برای تولید و توسعه انجام دهد. به بیان دیگر، کار گروهی (Team Working) در صنعت نفت به صورت یکپارچه درون بخشی و بین بخشی (بالا دستی و پایین دستی)، یک ضرورت است. شرکت های موفق نفتی دنیا، تجربه های خوبی در این راستا دارند و اثربخشی آن رو دیده اند. از این رو، صنعت نفت یک حرفه گروهی است که افراد متخصص در آن، ضمن کار تخصصی خود، عضو یک گروه هستند و باید با سایر متخصصین به طور همزمان به داد و ستد علمی بپردازند. به واقع، یک محیط کاری پویا برای بهبود عملکرد مجموعه صنعت نفت لازم است. 

+ نوشته شده در  دوشنبه سوم اردیبهشت 1386ساعت 12:15  توسط رضا آذين  |